Newyddion

Digwyddiadau

Newyddlen
  • I gael ein newyddlen yn Gymraeg, cliciwch yma

Croeso i’r Rhwydwaith Ymchwil Cenedlaethol i Ynni Carbon Isel a’r Amgylchedd (NRN-LCEE)

Mae Rhwydwaith Ymchwil Cenedlaethol i Ynni Carbon Isel a’r Amgylchedd (NRN-LCEE) Sêr Cymru yn gynllun newydd pwysig ar gyfer ymchwil i’r rhyngweithiadau rhwng tir, dŵr, darparu bwyd a chynhyrchu ynni. Oherwydd fframwaith rhyngddisgyblaethol a thrawsffiniol y Rhwydwaith, bydd yn dylanwadu’n uniongyrchol ar ddatblygu a gweithredu polisi a bydd yn cynyddu cyfleoedd masnachol i fusnesau yng Nghymru.

Mae’r fenter uchelgeisiol gydweithredol hon sy’n werth £7M, ac a gyllidir gan gynllun Sêr Cymru Llywodraeth Cymru a Chyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, yn cael ei chyllido yn y lle cyntaf tan 31 Rhagfyr 2018. Bydd yn rhoi sylw i Her Fawr Carbon Isel, Ynni a’r Amgylchedd a nodwyd fel blaenoriaeth yn y strategaeth Gwyddoniaeth Cymru gan Lywodraeth Cymru. Er ei fod yn cael ei arwain gan Gynghrair Strategol Aberystwyth-Bangor, mae’r rhwydwaith yn gynllun i Gymru gyfan gan gynnwys partneriaid o Brifysgolion Bangor, Aberystwyth, Abertawe, Caerdydd a De Cymru, y Ganolfan Ecoleg a Hydroleg, yr Arolwg Daearegol Prydeinig yng Nghymru, a Swyddfa Dywydd y DU.

Amcanion penodol y rhwydwaith yw cyfuno ymchwil ar draws systemau aer-tir-dŵr a thrwy hynny wella’n sylweddol y gallu i ymchwilio yng Nghymru i ddulliau o reoli adnoddau naturiol drwy system gymdeithasol-ecolegol gysylltiedig.

“Sut i gyfuno’r defnydd cynaliadwy o adnoddau naturiol i ddarparu ynni, dŵr a bwyd gyda darparu gwasanaethau ecosystem eraill.”

Bydd ymchwil yr NRN-LCEE yn edrych ar y cyfleoedd, y gost a synergeddau posibl cyflwyno gwahanol wasanaethau ecosystem ar y tir ac yn y rhanbarth arfordirol mewn pedwar prif faes thematig:

  1. Dwysáu mewn modd cynaliadwy
  2. Llwybrau ynni carbon isel
  3. Datblygu’r bio economi – modelu cymdeithasol, economaidd a thechnolegol
  4. Effaith newid hinsawdd a gweithgaredd dynol a sut y gellir eu lliniaru

I’r diben hwn byddwn yn cyllido ugain o Gymrodoriaethau’n para rhwng 3.5 a 4 blynedd, gyda record gadarn o ragoriaeth ymchwil. Yn ogystal, cyllidir deg efrydiaeth PhD i ymuno â gwaith y Cymrodyr Ymchwil. Sefydlir y swyddi ymchwil newydd hyn o fewn Clystyrau Ymchwil yr NRN-LCEE: consortia o dimau ymchwil Cymreig uchelgeisiol a fydd, drwy ddod at ei gilydd, yn gallu rhoi sylw i feysydd ymchwil newydd sy’n berthnasol yn rhyngwladol. Bydd y Clystyrau’n sicrhau y cynhyrchir ymchwil newydd ryng/amlddisgyblaethol rhwng grŵp eang o sefydliadau ymchwil a byddant yn dod â’r sefydliadau yn y bartneriaeth at ei gilydd i wneud ymchwil sy’n croesi ffiniau disgyblaeth traddodiadol. Bydd y Clystyrau hyn yn ffurfio gweithgaredd craidd y Rhwydwaith gan ddenu a chreu cyfleoedd i bartneriaid ychwanegol a busnesau ymwneud ag ymchwil NRN-LCEE a chynyddu cyfleoedd masnachol i fusnesau yng Nghymru. Yn ogystal, byddwn yn cyllido a threfnu digwyddiadau NRN-LCEE, gweithdai, cyfres seminarau a rhaglen gwyddonwyr ar ymweliad sy’n agored i ymchwilwyr ar draws Cymru ac a fydd hefyd yn cyflwyno Cymrodyr NRN a myfyrwyr i agenda lawer ehangach.